Sam to nu puecolazen banner

Đậu Ngự và 5 Công dụng “bất ngờ” cho sức khỏe



Đậu ngự là một thực phẩm giàu dưỡng chất. Loại hạt này không chỉ là nguồn bổ sung nguồn năng lượng dồi dào cho cơ thể mà nó còn mang đến rất nhiều lợi ích về sức khỏe. Bài viết này sẽ tiết lộ cho bạn những tác dụng không ngờ mà loại hạt quen thuộc này mang lại nhé!

Đậu ngự là gì?

Đậu ngự có tên tiếng anh là Phaseolus, là loại hạt thuộc họ đậu, trái đậu ngự có thân dẹp, vỏ mỏng, bên trong có từ 3 đến 5 hạt đậu. Sau khi bóc lớp vỏ dày bên ngoài ta có những hạt đậu to cỡ ngón tay cái, căng mọng có màu xanh trắng điểm những chấm tím.

Đậu ngự

Đậu ngự mang lại rất nhiều dinh dưỡng hữu ích cho sức khoẻ, có tác dụng kích thích vị giác, giúp ăn ngon hơn, giảm cảm giác thèm ăn thích hợp cho người cần giảm cân.

Ở Việt Nam, đậu ngự được trồng ở rất nhiều nơi, nhưng nổi tiếng nhất có lẽ chính là đậu ngự của xứ Huế, đây chính là hạt đậu tạo nên chén chè đặc sản của vùng Cố đô.

Người ta thường nấu chè đậu ngự bằng hạt đậu tươi, mới hái, hạt đậu mềm, trắng, vị mát, thanh đạm có tác dụng giải nhiệt rất tốt. Đậu ngự cũng được dùng làm nguyên liệu cho rất nhiều món ăn như xôi, chè, cháo súp,…

Giá trị dinh dưỡng của đậu ngự

1, Thành phần hoá học

Trong hạt đậu ngự khô có chứa: 1.6% lipit, 25% protein, 70,30% dẫn xuất không protein và 4,9% chất xơ.

Trong hạt đậu ngự tươi có chứa: 1,0% lipit, 20% protein, 66,60% dẫn xuất không protein và 3,2% chất xơ.

Trong 1kg hạt đậu ngự có đến 215g protein và ở 1kg quả non là 36g. Không chỉ ở hạt mà trong 1kg lá tươi còn chứa 23g protein dễ tiêu. Trong rễ của loài cây này còn chứa một loại glucosid cyanogenetic là phascolenitin, dưới tác dụng của một men sẽ tạo ra acid cyanhydric ở một nhiệt độ không đủ làm men phân huỷ.

Tuy nhiên, do trồng trọt mà chất độc trong đậu ngự đã được giảm thiểu nhiều, đặc biệt ở thứ hạt có kích thước lớn, đẹp, màu hoàn toàn trắng, hay hơi pha lẫn màu đỏ hay hồng.

Còn đối với những cây mọc hoang dại, hạt thường có màu tím sẫm, nhiều cạnh và rất độc, do tỷ lệ acid cyanhydric vượt quá 20mg trên 100g.

Đậu ngự có tác dụng gì

2, Giá trị dinh dưỡng

Đậu ngự là nguồn dinh dưỡng rất phong phú, ngon và tương đối rẻ tiền. Loại hạt này cung cấp một số loại acid amin thiết yếu mà cơ thể cần.

Đậu ngự cũng chứa rất nhiều vitamin nhóm B, nhiều sắt, kali cùng một lượng lớn chất xơ. Trong 100g đậu ngự nấu chín cung cấp khoảng 100 đến 130 calori cùng 7g chất đạm, tương đương với số chất đạm trong 30g thịt động vật.

Đậu ngự có tác dụng gì?

1, Có tác dụng kìm hãm hoạt động của các tác nhân gây ung thư

Đậu ngự chứa trong mình rất nhiều hoạt chất có tác dụng hiệu quả trong việc làm giảm hoạt động của các tác nhân gây ung thư, chẳng hạn:

Các chất ức chế như amylaz và proteaz có trong đậu ngự có công dụng vô hiệu hóa hoạt động của các tác nhân gây ung thư ở ruột non.

Các tinh chất có trong đậu ngự còn có tác dụng giúp điều trị bệnh béo phì và mỡ máu cao.

Bên cạnh đó, phytosterol có trong loại hạt này còn giúp cải thiện tình trạng miễn nhiễm, giảm các nguy cơ ung thư như: ung thư vú, ung thư trực tràng, tuyến tiền liệt…

Các nhà khoa học khi nghiên cứu về Inositol hexaphosphate gần đây cũng cho rằng, đây là một loại hợp chất có trong đậu ngự giúp phòng ngừa ung thư và giảm cholesterol trong máu hiệu quả.

Đặc biệt, trong đậu ngự và nhiều loại đậu khác còn chứa hợp chất có tính oxy mạnh là Phenol, có tác dụng hỗ trợ cơ thể trong việc chống lại một số bệnh ung thư hiệu quả.

2, Đậu ngự giúp giảm cholesterol xấu trong máu

Bên cạnh phòng ngừa nguy cơ ung thư thì đậu ngự còn có tác dụng giúp hỗ trợ giảm lượng cholesterol xấu trong cơ thể, tăng hàm lượng cholesterol tốt, từ đó giảm nguy cơ béo phì, mắc các bệnh về tim mạch và mỡ máu…

Trong đậu ngự có nguồn lớn các sợi chất xơ hòa tan, có tác dụng giúp điều hòa cũng như vận chuyển thức ăn trong đường ruột, giúp đào thải các cholesterol xấu và ổn định đường huyết.

Bên cạnh đó, như hầu hết các loại đậu khác, đậu ngự mang lại tác dụng no lâu, giảm cảm giác thèm ăn nên rất phù hợp cho những người thừa cân, béo phì. Đồng thời giúp giảm sự hấp thu chất béo từ động vật, từ đó giảm nguy cơ béo phì và các bệnh liên quan khác.

3, Dinh dưỡng và protein trong đậu ngự có tác dụng giúp tăng cường hệ miễn dịch

Với những lợi ích kể trên thì đậu ngự quả là một loại thực phẩm bổ dưỡng. Tuy nhiên, những giá trị và tác dụng mà loại hạt này mang đến không chỉ dừng lại ở đó. Cụ thể, hạt đậu ngự còn có chứa hàm lượng dinh dưỡng vô cùng cao với Vitamin C, B9, Sắt, kẽm, kali..  cùng rất nhiều công dụng quan trọng như:

Đậu ngự là gì

4, Đậu ngự là thực phẩm hữu ích cho bệnh nhân tiểu đường

Theo bác sĩ James Anderson thuộc đại học Kentucky cho hay, ăn đậu ngự thường xuyên giảm nhu cầu insulin để chữa bệnh tiểu đường, do tác dụng làm chậm quá trình tăng lượng đường trong máu sau bữa ăn của loại hạt này.

Bên cạnh đó, một loại chất xơ trong đậu ngự là pectin còn có khả năng hút nước và nở ra trong dạ dày khiến người ăn có cảm giác no lâu, không thèm ăn.

Bởi vậy cũng làm chậm tiến trình hấp thụ thực phẩm trong ruột, giúp những người mắc bệnh tiểu đường tránh được sự gia tăng quá nhanh của đường trong máu.

Các loại đậu chứa nhiều pectin có thể giữ vai trò quan trọng trong việc làm giảm lượng cholesterol trong máu, còn tốt hơn cả cám yến mạch.

5, Có tác dụng tăng cường hệ tiêu hóa

Kết quả nghiên cứu của tiến sĩ Sharon Fleming thuộc đại học Berkeley (California) cho thấy, việc ăn các loại đậu thường xuyên, trong đó có đậu ngự giúp đại tiện đều đặn, dễ dàng vì phân to và mềm hơn, từ đó giảm thiểu các nguy cơ ung thư đại – trực tràng.

Cách nấu chè đậu ngự

Chè đậu ngự là một món ăn nổi tiếng của xứ Huế. Đây không chỉ là một món ăn giúp giải nhiệt trong mùa hè oi bức mà nó còn mang đến rất nhiều lợi ích cho sức khỏe nhờ vào những dưỡng chất tuyệt vời trong hạt đậu này.

Các chế biến đậu ngự

Chuẩn bị:

  1. 300g đậu ngự khô hoặc tươi
  2. 1/2 bó lá dứa
  3. Đường nước
  4. Nước cốt dừa

Cách tiến hành:

Bước 1: Để tạo nên hương vị thơm ngon cho chè đậu ngự, bạn nên chọn những hạt đậu ngự to, chắc chắn, loại bỏ hạt lép, hạt hỏng. Sau đó đem rửa sạch và ngâm vào nước lạnh. Sẽ tốt hơn nếu ta để đậu qua đêm vì khi nấu, đậu sẽ nhanh chín và mềm hơn. Sau khi ngâm xong, bạn đem đậu đi đãi sạch vỏ.

Bước 2: Đem lá dứa đi rửa sạch, để ráo nước, sau đó buộc gọn lại thành một nắm nhỏ. Mùi hương thơm ngát từ lá dứa sẽ tăng thêm phần hương vị cho nồi chè của bạn.

Bước 3: Đem đậu ngự đã ngâm bỏ vào nồi, thêm nước, đun trên bếp cho chín mềm. Ta cũng có thể nấu đậu ngự bằng nồi áp suất để nấu nhanh và đậu cũng mềm nhanh hơn. Hoặc bạn cũng có thể sử dụng nồi cơm điện, cũng giúp đậu mềm rất nhanh.

Bên cạnh đó, bạn hoàn toàn có thể nấu bằng nồi bình thường, để sôi khoảng 30 phút sau đó tắt bếp đậy vung kín để đậu tự mềm. Đến khi gần ăn bạn hãy đun thêm lần nữa cho nồi đậu thật mềm.

Bước 4: Khi đậu đã mềm, vớt đậu để ráo nước, sau đó tiếp tục trộn đều đậu với đường và cho vào chảo nóng đảo đều cho đường chảy mềm ra. Cũng chính nhờ vậy mà hạt đậu sẽ ngấm đường rất ngọt.

Sau khi đã sên đường xong, ta tiếp tục cho đậu vào nồi nước, cho lá dứa vào đề tạo vị thơm thoang thoảng cho nồi chè đậu ngự, kích thích vị giác và tạo cảm giác ngon miệng hơn.

Bước 5: Tùy vào khẩu vị mỗi người, ta có thể cho thêm nhiều hay ít đường để chè có độ ngọt phù hợp. Đậu chín, xen lẫn mùi hương lá dứa thoảng thoảng thì có thể tắt bếp. Đem chè múc ra bát nhỏ ăn nóng hoặc ăn mát tùy sở thích người dùng.

Đậu ngự có tốt cho bà bầu không?

Các loại đậu như: Đậu trắng, đậu xanh, đậu vàng, đậu đỏ, đậu đen, đậu ngự…đều là những nguồn dưỡng chất có lợi cho sức khỏe cho mẹ và thai nhi vì chúng chứa các thành phần dinh dưỡng gần giống protein động vật.

Đậu ngự cũng rất giàu kẽm – một loại khoáng chất cần thiết để giảm nguy cơ sinh non, nguy cơ trẻ nhẹ cân và chuyển dạ quá lâu gây mệt mỏi kiệt sức cho sản phụ.

Vỏ đậu ngự có ăn được không?

Đậu ngự tươi có mùi thơm nhẹ nhàng, vị bùi, chất dẻo nên người ta thích dùng đậu tươi hơn đậu khô để nấu chè. Muốn có một nồi chè đậu ngự nước trong trẻo, đậu còn nguyên hạt, ngậm vào miệng lại tan mềm như bột, người nấu phải rất ý tứ và cẩn thận. Không để đậu nát mà cũng đừng để đậu sượng không phải là chuyện đơn giản.

Người ta thường ngâm đậu vào nước ấm chừng năm phút để dễ dàng bóc lớp vỏ mềm. Cần chú ý phải lột thật sạch lớp vỏ lụa này, nếu không, đôi chút vỏ còn sót sẽ làm nồi chè không còn trong trẻo nữa.

Han phong khang banner
Bài Cùng Chuyên Mục Thực Vật Tốt Cho Sức Khỏe