Biết đến 13+ Công dụng của Củ Ấu, chắc chắn bạn sẽ “giật mình”



Nhắc đến củ ấu, chúng ta hẳn nhớ đến một thứ ăn vặt đầy thích thú. Tuy mang vẻ ngoài xấu xí, nhưng ruột bên trong củ ấu lại trắng thơm, ăn bùi ngon. Ngoài việc chứa đựng giá trị dinh dưỡng cao, loại củ này còn được coi như một vị thuốc tốt đối với sức khỏe.

Từ công dụng kỳ diệu, mà củ ấu còn ví đây là “nhân sâm dành cho người nghèo”. Không khó để bạn có được món ăn ngon, bài thuốc bổ dưỡng có sự góp mặt của củ ấu. Trong khi chi phí đầu tư lại cực kỳ rẻ.

Củ ấu

Củ ấu – thứ ăn vặt quen thuộc yêu thích của nhiều người

Không để bạn phải chờ đợi quá lâu, hãy cùng khám phá ngay điều tuyệt vời chỉ có ở củ ấu thông chia sẻ ngay sau đây nhé!

Mẹo trị bệnh từ củ ấu

Sống ở miền sông nước Tây Nam Bộ, gia đình chị L.N Nhung 38 tuổi tại Đồng Tháp hiện đang phát triển kinh tế bằng nghề trồng củ ấu, với giá trị cao hơn nhiều so với việc trồng lúa truyền thống.

Bên cạnh khả năng cải thiện chất lượng đời sống, chị Nhung còn biết cách ứng dụng tính chất chữa bệnh của củ ấu, nâng cao sức khỏe cho các thành viên trong nhà. Đặc biệt phải kể đến công hiệu chữa viêm loét dạ dày.

“Chồng mình bị bệnh viêm loét dạ dày đã lâu. Đi khám và uống theo đơn thuốc bác sĩ kê, song mãi không thấy bệnh tiến triển. Mình từng nghe những người lớn tuổi trong ấp mách dùng củ ấu để chữa bệnh nên đã quyết định áp dụng.

Mình dùng thịt của củ ấu, kết hợp cùng hòa sơn, bạch cập, táo đỏ, bạch cập để nấu thành cháo nhừ, sau đó cho thêm chút mật ong vào trộn đều. Chồng mình ăn cháo củ ấu 2-3 lần/ngày” – chị Nhung chia sẻ.

Bài thuốc của chị Nhung đã góp phần không nhỏ trong quá trình giúp bệnh của ông xã thuyên giảm. Kết quả đi khám sau khi sử dụng cháo củ ấu đã cho thấy tình hình khả quan hơn nhiều.

Củ ấu có tác dụng gì

Củ ấu được ứng dụng vào nhiều bài thuốc chữa bệnh quan trọng

Củ ấu là gì?

Củ ấu có tên khoa học là Trapa cochinchinensis Lour, thuộc họ ấu – Trapaceae. Còn được gọi bằng tên củ ấu tẩu, ấu trụi, ấu nước, ấu sừng trâu hay hạt dẻ nước.

Đặc điểm của củ ấu

Củ ấu thuộc loại thực vật thủy sinh, chúng thường mọc ở trong các ao đầm, thân ngắn, nhiều lông.

Hình ảnh cây củ ấu có hai loại lá, bao gồm phần lá nổi có phao nơi cuống, hình quả trám và mép trên có răng cưa, giữa có phao. Trong khi đó, lá chìm có phiến giảm, xẻ lông chim, song rất nhỏ nên dường như chỉ còn nhìn thấy các đường gân.

Củ (quả) ấu có hai sừng, rộng 5cm, cao chừng 35mm, sừng dài độ 2cm. Đầu sừng mang hình mũi tên, được tạo thành do các lá đài phát triển. Ruột củ ăn được, vị ngọt mát, hương thơm bùi, giàu giá trị dinh dưỡng.

Củ ấu có thể chia thành nhiều loại như ấu đỏ, ấu 2,3,4 sừng…

Cây củ ấu

Đặc điểm cây củ ấu

Phân bố, thu hái, chế biến củ ấu

Loại cây này được trồng ở khắp các ao đầm trên khắp cả nước, nhiều nhất phải kể đến vùng sông nước Tây Nam Bộ. Người ta thường trồng bằng hạt hoặc chồi.

Mùa hoa ấu (ở miền Bắc) rơi vào khoảng tháng 5-6, mùa củ (quả) vào các tháng 7-9. Củ ấu có thể ăn được phần ruột bên trong, ngon bùi và giàu dưỡng chất đối với cơ thể. Vỏ củ và toàn thân cây có thể sử dụng làm thuốc bằng cách dùng tươi hay phơi sấy khô.

Một trong những phương pháp chế biến củ ấu phổ biến nhất chính là luộc, khi ăn cảm nhận vị bùi thơm. Mặc dù vậy, để đảm có cơ hội thưởng thức chất lượng hoàn hảo nhất, không phải ai cũng biết cách thực hiện.

Trước hết, bạn cần chọn cho mình củ ấu vỏ khô, lắc lên không nghe tiếng sẽ chắc chắn nhân đặc, thịt chắc. Bạn đem rửa sạch củ cho đến khi thấy nước trong (nên cẩn trọng bởi hai bên đầu củ ấu gai nhọn, dễ làm bị thương).

Cách luộc củ ấu

Củ ấu luộc là cách chế biến được ưa chuộng nhất

Để ráo nước rồi cho củ ấu vào nồi, thêm chút muối và đổ ngập nước. Đun chừng 15-20 cho ấu mềm. Cách luộc củ ấu cũng tương tự như khoai, sắn, khi đủ độ sẽ ăn rất ngon. Bạn có thể kiểm tra bằng cách cắt đôi củ ấu và nếm thử.

Thành phần hóa học của củ ấu

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, củ ấu hội tụ hàm lượng dinh dưỡng tuyệt vời, mang đến những lợi ích đối với cơ thể con người như gluxit, đường glucô, protein…

Nghiên cứu khoa học chỉ ra, cứ 100g củ ấu sẽ chứa khoảng 48,2g nước, 32,1g chất bột đường, 3,4g protein, 3,3g đường, 468mg kali, 730 calorie, 17,6mg can-xi, 0,8mg natri, 0,7mg sắt, 0,4mg kẽm, hàm lượng carbohydrate lớn, không có cholesterol, ít chất béo.

Chất xơ trong củ ấu còn góp phần thúc đẩy phát triển vi khuẩn probiotic, giúp sản sinh enzyme tiêu hóa tốt đối với hệ đường ruột.

Tác dụng của củ ấu

Hàm lượng dinh dưỡng trong củ ấu vô cùng vượt trội

Công dụng dược lý của củ ấu

Củ ấu trong Đông y có tính mát, vị ngọt, tác động vào tỳ, vị, tác dụng ích khí kiện tỳ (khi ăn chín), trừ phiền chỉ khát (lúc ăn sống), thanh thử giải nhiệt lương huyết.

Dịch chiết từ rượu của củ ấu non ăn sống giúp phòng chống ung thư, u bướu. Củ ấu già phù hợp cho người bị kinh nguyệt quá nhiều, cơ thể suy nhược, trĩ xuất huyết; ấu non ăn sống chống nóng, giải rượu, trừ rôm sảy.

Thân cây ấu vị ngọt chát, tính bình, giúp tiêu viêm giải độc, có thể ăn sống, nấu canh đều được, liều lượng dùng nên từ 50 – 200g/ngày.

Tác dụng của củ ấu

Ăn ấu đều đặn hàng tuần sẽ cung cấp đầy đủ năng lượng cho cơ thể, tốt cho xương khớp. Phần thịt tươi bên trong hỗ trợ điều trị chứng amidan hiệu quả.

Chất béo trong củ ấu rất ít nên người dùng hoàn toàn không lo về việc tăng cân. Cùng với đó, lượng chất xơ dồi dào tạo cảm giác ăn nhanh no, tránh tình trạng béo mập. Kết hợp vitamin B, C… nuôi dưỡng làn da khỏe đẹp từ sâu bên trong.

Củ ấu chữa bệnh gì?

Khác với vẻ bề ngoài xấu xí và nguy hiểm do có sừng nhọn, củ ấu gai lại khiến chúng ta không khỏi “giật mình” về lợi ích ấn tượng khi góp mặt ở nhiều bài thuốc chữa bệnh quan trọng.

Món ăn từ củ ấu

Giá trị của củ ấu tuyệt vời so với vẻ bề ngoài xấu xí

1. Dùng cho trường hợp kinh nguyệt nhiều, huyết nhiệt

Chuẩn bị 250g củ ấu, nấu chín trong khoảng thời gian 1 giờ đồng hồ rồi ép lọc lấy nước. Cho thêm chút đường và chia uống ngày 2 lần.

2. Chữa trĩ ra máu

Dùng vỏ củ ấu sấy khô để đốt tồn tính, sau đó tán thành bột mịn. Trộn đều cùng dầu mè, bôi, đắp trực tiếp lên vị trí hậu môn, ngày tiến hành 3-4 lần.

3. Chữa viêm loét dạ dày

Nấu cháo từ 30g thịt củ ấu, 16g hòa sơn, 10g bạch cập, 6g táo đỏ, 100g gạo nếp. Khi ăn trộn đều 20g mật ong. Ăn hết trong ngày, chia làm 2-3 lần.

4. Bổ trợ bệnh ung thư tử cung và ruột

Bài thuốc 1: Củ ấu 20-30g (bỏ vỏ), thêm nước, bắc lên bếp đun nhỏ lửa để nấu thành dạng canh cháo. Chia ăn 2 lần trong ngày.

Bài thuốc 2: Dùng vỏ củ ấu đem sao vàng đến khi thấy mùi thơm sắc cùng nước uống.

5. Trị chứng ăn uống khó tiêu, đau bụng lạnh

Bài thuốc 1: Nguyên liệu bao gồm củ ấu tươi bỏ vỏ, gạo nếp, mỗi thứ 30g, thêm lượng đường vừa đủ. Nếu thành cháo ăn trong ngày, chia 2 lần.

Bài thuốc 2: Thịt củ ấu 50g, hoài sơn, bạch truật mỗi vị 16g, sơn tra 10g, màng mề gà 6g và 3g cam thảo. Sắc tất cả với 750ml nước, lấy còn 300ml, chia 2-3 lần/ ngày, thời điểm lúc đói bụng.

6. Chữa tỳ vị hư suy ở người lớn tuổi

Bột củ ấu, đảng sâm, hoàng kỳ, mỗi vị 10g. Cách tiến hành như sau, bạn sắc đảng sâm cùng hoàng kỳ lấy phần nước, bỏ bã. Tiếp theo, hòa bột củ ấu vào, đun sôi rồi uống.

Bài thuốc từ củ ấu

Ứng dụng các bài thuốc củ ấu đúng cách thức để đạt kết quả tốt

7. Chữa lỵ, đại tiện ra máu

Bài thuốc 1: Lấy 20g củ ấu sắc nước uống ngày 2 lần.

Bài thuốc 2: Vỏ củ ấu 60g, các vị trắc bá diệp, cỏ mực, hoa hòe, gương sen liều lượng bằng nhau (8g). Sắc cùng 750ml nước, lấy còn 300ml, chia 2 lần/ngày trước bữa ăn.

8. Chữa môi khô, giúp ngủ ngon giấc

Dùng 50g thịt củ ấu tươi, 20g địa cốt bì, câu kỷ tử, cam thảo, hoàng cầm mỗi thứ 10g. Sắc tất cả lấy nước thuốc uống ngày 2 lần, áp dụng liệu trình kéo dài 1 tuần.

9. Giải say rượu, trúng nắng

Thịt quả ấu tươi lượng 150 – 250g, dùng nhai nuốt dần. Hoặc nếu khó ăn có thể giã nát, chế nước nguội uống.

10. Chữa hư nhiệt, phiền khát

Lấy 50g thịt củ ấu tươi, 15g địa cốt bì, hoàng cầm, câu kỷ tử, cam thảo mỗi thứ 6g, sắc nước uống.

11. Trị tiêu chảy, chống mất sức

Củ ấu đã già cần 150g luộc chín, ăn phần thịt bên trong ngày 2 lần.

12. Trị mụn nhọt

Trong quá trình khám phá củ ấu có tác dụng gì, bạn sẽ không khỏi ngạc nhiên khi biết dân gian đã dùng loại củ này như một giải pháp đặc trị mụn nhọt.

Bài thuốc 1: Trẻ bị nóng, hay nổi ghẻ nhọt, lấy củ ấu đốt thành than, cho thêm ít chu sa và băng phiến để nghiền thành bột, hòa nước suôi để nguội độ sền sệt rồi uống.

Hoặc nấu cháo ruột ấu cho trẻ ăn. Đồng thời, dùng hỗn hợp bôi lên vị trí ghẻ nhọt giúp giảm sưng ngứa.

Bài thuốc 2: Khi bị lên đinh, mụn nhọt ở ngón tay, lấy vỏ củ ấu sao tồn tính, đem tán mịn, thêm chút tinh dầu thơm, bôi bên ngoài.

Bài thuốc 3: Tác dụng của củ ấu còn phát huy ở mụn cơm, cóc khi người dùng chỉ cần giã nát phần tai, đế, cuống cây, đắp lên vị trí da cần thiết.

13. Trị tổn thương ở miệng môi, da mặt

Phơi khô lá cây củ ấu, tàn thành bột, bôi đắp ngoài da chức năng thanh nhiệt giải độc.

Củ ấu chữa bệnh

Tham khảo tình trạng bệnh trước khi dùng bài thuốc củ ấu

Những ai nên dùng củ ấu?

Củ ấu là thứ ăn vặt quen thuộc ở những vùng nông thôn có ao đầm, phù hợp cho bất cứ ai, từ trẻ nhỏ đến người cao tuổi, người cơ thể suy nhược, hay bị mệt mỏi, gặp các chứng trĩ xuất huyết, đại tiện ra máu, viêm loét dạ dày…

Thậm chí, ngay cả các thai phụ có cổ tử yếu, bị tăng tiết mật quá mức so với bình thường vẫn thoải mái ăn ấu.

Bằng những dưỡng chất quan trọng, hiếm có, củ ấu sẽ hạn chế tình trạng thai nhi bị dị tật, ngăn ngừa sảy thai. Ngoài ra là khả năng cung cấp môi trường nhau thai đầy đủ chất dinh dưỡng, hỗ trợ thai nhi phát triển toàn diện.

Đối tượng không nên dùng củ ấu

Được đánh giá cao với nhiều công dụng hữu ích, song muốn tận dụng trọn vẹn giá trị tuyệt vời của củ ấu, nhất định bạn cần lưu tâm về một số vấn đề quan trọng.

Củ ấu tính mát nên không ăn quá nhiều tại một thời điểm, dễ làm đầy hơi, đau trướng bụng, sau khi ăn tránh uống nước liền sẽ gây cảm giác khó chịu. Những người tỳ vị hư nhược và đại tiện lỏng tuyệt đối không dùng dạng ấu sống.

Qua đây, hy vọng bạn đã biết được lợi ích không ngờ của củ ấu, có cách thức bổ sung một cách hợp lý để bảo vệ sức khỏe thay vì chỉ coi đó là món ăn vặt thông thường.

Sam to nu puecolazen banner
Bài Cùng Chuyên Mục Thực Vật Tốt Cho Sức Khỏe