11 tác dụng của Cây Hương Nhu mà người nông thôn vẫn thường dùng

241 lượt xem

Viết bởi:

Ngày: 21/02/2019



Hương nhu hay còn gọi cây é rừng là cây thuốc dân gian được dùng từ xa xưa cho đến nay, cây mọc hoang ở khắp nơi trên đất nước đặc biệt là ở nông thôn. Mùi thơm dễ chịu, mang lại cảm giác thư giãn, và rất nhiều công dụng về cây không phải ai cũng biết. Bài viết sau sẽ giúp bạn đọc tìm hiểu rõ hơn về loại cây này.

Cây hương nhu là gì?

Hương nhu là cây thân thảo, sống lâu năm cao từ 1 – 2m, thân vuông, có nhiều lông, hóa gỗ ở gốc, khi còn nhỏ 4 cạnh thân màu nâu tía, còn 4 mặt thân màu xanh nhạt, lúc về già trở thành màu nâu.

Cay Huong Nhu

Lá mọc đối chéo có hình chữ thập, khía răng cưa, phiến thuôn hình chữ mác, hai mặt có nhiều lông, mặt trên xanh thẫm hơn mặt dưới, cuống lá dài. Cụm hoa có hình xim ở nách lá thường co lại thành xim đơn. Tràng hoa màu trắng chia thành 2 môi, hoa không đều. Quả bế tư được bao bởi đài hoa còn lại.

Cây hương nhu có mùi thơm rất dễ chịu, thường ra hoa vào độ tháng 5 – 7. Người ta thu hái lúc đang ra hoa hoặc bắt đầu kết quả. Toàn thân cây (trừ rễ) được dùng làm thuốc tươi hoặc phơi khô.

Thành phần hóa học của hương nhu

Trong cây hương nhu có chứa: 10,15% cavacrol; 10,90% transbergamotene; 9,82% thymol; 10,93% b-caryophyllene; 11,83% humulene; 12,64% b-bisabolene; 4,35% g-terpinene; 4,06% p- cynmene; 2,62% camphene; 1,23% a-pinene; 0,15% limonene;…

Theo đông y, cây có vị cay, tính hơi ôn, có tác dụng chữa đau đầu, cảm cúm, phù thũng và chứng đau bụng, buồn nôn,…

Các loại cây hương nhu

Dựa vào màu sắc của cây người ta phân hương nhu thành hai loại:

Hương nhu tía

Cay Huong Nhu Tia

Còn có tên gọi khác như é tía, é rừng, thân nhỏ cao từ 1.5 – 2m sống nhiều năm. Cành và thần có màu tía, lông quặp. Lá thuôn hình trứng hoặc mác, mọc đối có cuống dài, mép lá răng cưa, hai mặt đều có lông. Hoa có màu tím, mọc thành từng chùm đơn, xếp thành mỗi vòng gôm 6 – 8 hoa. Khi vò nát lá và hoa tỏ ra mùi thơm của đinh hương. Loại hương nhu này thường được trồng trong vườn của các gia đình.

Hương nhu trắng

Cay Huong Nhu Trang

Còn có tên gọi khác như é lớn, húng giổi tía. Có thân cao hơn cây hương nhu tía. Lá mọc đối, phiến dài 5 – 10cm hình trứng nhon, mép lá khía tai béo hoặc răng cư thô, có cuống thon. Gân chính của lá có lông. Hoa mọc theo chùm đơn. Hương nhu trắng thường mọc hoang ở nhiều nơi, do có mùi hắc, khó uống nên chủ yếu được trồng để khai thác tinh dầu.

Cây hương nhu có tác dụng gì?

Cây hương nhu có nhiều tác dụng quan trọng như lợi thấp, mồ hôi, hành thủy, giảm sốt. Chủ yếu được dụng để chữa đau bụng, cảm mạo, thủy thũng, nhức đầu, nôn, chảy máu cam, tiêu chảy… Vào mùa hè dùng để trị cảm nắng, mùa đông trị nhiễm lạnh, người phát sốt rét, đau bụng, nhức đầu, thủy thũng, chảy máu cam, miệng ôn, đi tiêu lỏng,….

Các bài thuốc từ cây hương nhu

1. Chữa cảm lạnh (đi mưa bị nhiễm lạnh)

500g hương nhu tía, 200g bạch biển đậu (đậu ván trắng) sao qua, 200g hậu phác tẩm gừng nướng, tất cả đem tán nhỏ trộn đều. Pha với nước sôi uống dần, mỗi lần dùng từ 8 – 10g. Ngày uống 2 lần sau mỗi bữa ăn. Một liệu trình từ 2 – 3 ngày.

Hoặc có thể dùng mình hương nhu tía, 100g đem tán nhỏ. Pha với nước sôi uống mỗi lần 8g. Ngày uống 2 lần sau bữa ăn, nếu thấy ra mồ hôi thì sẽ khỏi bệnh.

2. Chữa cảm nắng, tiêu chảy, nôn mửa hay ăn quá nhiều thức ăn sống lạnh vào mùa hè

Với 12g hương nhu, 9g mộc qua, 9g tía tô (cành và lá) dùng sắc nước uống trong ngày.

Một cách khác là dùng 500g hương nhu, 200g hậu phác tẩm gừng (nướng hoặc sao qua), 200g bạch biển đậu (sao qua). Tán nhỏ 3 cả vị thuốc này, trộn đều với nhau và cho 10g vào mỗi túi. Mỗi lần dùng lấy ra 1 túi hãm với 150-200ml nước sôi, khi nước thuốc nguội mới uống. Mỗi ngày dùng từ 1 đến 2 lần.

Đối với cảm nắng mùa hè có các triệu chứng đau đầu, nôn, ớn rét, tim hồi hộp, phát sốt, tiêu chảy, tiểu tiện vàng đỏ và miệng khát: Dùng 12g hương nhu, 12g cát căn, 12g dấp cá (ngư tinh thảo), 12g điền cơ hoàng (nọc sởi), 8g thạch xương bồ, 4g mộc hương sắc uống.

3. Trị cảm sốt nhức đầu

Một năm lá hương nhu tươi mang giã nhỏ, cho nước sôi vào vắt lấy nước uống, phần bã đắp lên đầu, trán và thái dương. Trường hợp bị sốt có mồ hôi dùng thêm 200g sắn dây tươi giã nhỏ vắt nước uống.

4. Trị hôi miệng

Lấy 10g hương nhu cùng 200ml nước sắc nước súc miệng (ngậm) 2 lần 1 ngày vào sáng sớm và trước khi đi ngủ. Dùng liên tiếp trong 15 ngày.

5. Chữa phù thũng, không mồ hôi, tiểu tiện đỏ

9g hương nhu, 12g ích mẫu thảo, 30g bạch mao căn (rễ cỏ tranh) mang sắc nước uống như trà trong ngày. Dùng liên tiếp từ 10 ngày trở lên.

Cũng có thể chữa phù thũng ở mặt, da khô không có mồ hôi, ớn rét, chán ăn, có rêu lưỡi bằng 12g hương nhu và 12g bạch truật sắc uống.

6. Chữa chậm mọc tóc ở trẻ

40g hương nhu cùng 200ml nước sắc cô đặc lại, rồi trộn với mỡ lợn vừa rán (nguội) dùng bôi lên đầu mỗi ngày sẽ mau mọc tóc.

7. Trị viêm đường hô hấp ở trẻ

Dùng mỗi thứ 10g gồm hương nhu, bán hạ, hoắc hương, hoàng cầm, kinh giới, phục linh, cam thảo 5g, đẳng sâm sắc với nước uống 4 đến 6 lần trong ngày.

8. Chữa chảy máu cam không cầm

Lấy hương nhu khô tán bột mịn, mỗi lần uống 4g với nước sôi để nguội.

9. Trị chảy máu lưỡi

Dùng 1 nắm lá hương nhu tươi, rửa sạch, giã nát vắt lấy nước cốt để uống.

10. Chữa tiêu chảy, nôn mửa

Lấy 12g hương nhu, 12g tử tô, 12g mộc qua,  đun sôi với nước để uống nhiều lần trong ngày.

11. Điều trị viêm trường vị cấp tính, kiết lỵ

Cho 12g hương nhu, 12g hồng hạt liệu, 12g thanh hao sắc lấy nước uống trong ngày.

Cây hương nhu gội đầu ngăn rụng tóc

Dùng lá và thân hương nhu cùng quả bồ kết đun sôi khoảng 1h để chúng ra hết tinh dầu. Lấy khăn mỏng lọc lấy nước để nước nguội còn ấm để gội đầu, mát xa da đầu nhẹ nhàng để tăng độ ẩm cho da đầu, chú ý không dùng móng cào vào da dầu khiến gầu càng nhiều hơn.Xem thêm: Mật ong ngăn rụng tóc

Bên cạnh các tác dụng tuyệt vời của hương nhu, chung ta cũng cần kiêng kị như sau:

  • Uống quá nhiều nước hương nhu sẽ bị hao khí (Y Lâm Toản Yếu.
  • Không có biểu ta thì đừng dùng (Bản Thảo Tùng Tân)
  • Không nên uống nóng sẽ gây nôn mửa (Bản Thảo Cương Mục) vì hương nhu có tính ôn.
  • Người trúng nhiệt không dùng
  • Hoặc người chân khí hư yêu không nên uống (Đông Dượng Học Thiết Yếu)
  • Người mồ hôi nhiều, biểu hư tuyệt đối không dùng (Lâm Sàng Thường Dụng Trung Thủ Sách),…

Tham khảo hình ảnh cây hương nhu

Bui Huong Nhu

Hai Loai Huong Nhu

Hoa Huong Nhu

Tham khảo các loài hoa tươi và cây thuốc dân gian khác tại https://hoatuoishop.com/


Bài cùng chuyên mục

  • Công dụng của cây gừng

    Cây Gừng – Cây gia vị quen thuộc chữa bách bệnh

    Cây gừng là loại cây gia vị quen thuộc với chúng ta, phần thân rễ (củ) là một vị thuốc dân gian được sử dụng kết hợp nhiều trong các bài thuốc chữa bệnh. Ngay sau đây, caythuocdangian.com xin cung cấp thông tin và công dụng của cây trong chữa bệnh đến bạn đọc qua […]

  • Công dụng của cây bạch chỉ

    Bạch chỉ, vị thuốc sở hữu 25 tác dụng bất ngờ

    Trong dân gian rất ít người được biết đến Bạch chỉ. Một loài cây nhỏ bẻ nhưng chúng lại có rất nhiều tác dụng như điều trị đa đầu, đau mắt cảm cúm, đau răng … Hôm nay Caythuocdangian.com sẽ cùng các bạn đọc tìm hiểu về loài cây này nhé. Mục LụcBạch chỉ là […]

  • Công dụng của cây bồ công anh

    Cây bồ công anh có tác dụng gì tốt không?

    Bồ công anh có nhiều tác dụng và là loại cây dễ trồng, cùng  những bài thuốc đơn giản này để áp dụng cho cuộc sống hằng ngày. Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu qua bài viết sau. Mục LụcBồ công anh là cây gìCây bồ công anh mọc ở đâuTác dụng của cây bồ […]

  • Công dụng của cây mã đề

    28 Tác Dụng Của Cây Mã Đề, Nhiều Công Dụng Không Thể Tin Nổi

    Cây mã đề còn có tên gọi khác là mã đề á, mã đề thảo, xa tiền,… Tên khoa học là Plantago major L. Họ Mã đề – Plantaginaceae là loại cây cỏ mọc hoang và sống lâu năm. Ở Miền Bắc nước ta, mã đề còn được trồng làm rau và thuốc chữa bệnh […]

  • Công dụng của cây hậu phác

    Cây Hậu Phác cùng #22 công dụng chữa bệnh tuyệt vời

    Cây hậu phác dùng để chỉ nhiều loại thuốc khác nhau, hiện tại chỉ có vị thuốc nhập từ Trung Quốc mới được xác định chắc chắn. Đối với những vị khác được khai thác ở các tỉnh thành khác nhau ở nước ta đều chưa thể khẳng định mà cần phải xác nhận lại. […]

  • Công dụng của sâm cau trắng

    Sâm cau trắng – Vị thuốc quý cho cánh mày râu

    Sâm cau trắng ( loại đã được sơ chế) là một vị thuốc rất quý hiếm hiện nay. Nó có tác dụng ôn thận tráng dương, mạnh sinh lý. Nói đến tác dujg này các bạn thường nghĩ ngày đến các loại vị thuốc như Nhục thung dung, Dâm hương hoắc, Ba kích,… Nhưng so với những […]

  • Cây cà gai leo chữa bệnh

    Cây cà gai leo và sự thật về chữa bệnh ung thư gan

    Cà gai leo có nhiều tác dụng tốt với sức khỏe. Như chữa gan nhiễm mỡ, viêm gan virus, xơ gan. Rất phù hợp cho người bị độc gan, uống nhiều rượu bia. Làm ức chế tế bào gây ung thư, đau lưng, cảm cúm, tê thấp, thấp khớp, nhức mỏi, đau nhức xương, suyễn, […]

  • Công dụng của cây quế

    Cây Quế và #20 công dụng chữa bệnh tuyệt vời

    Cây quế được trồng khá phổ biển ở nước ta, dùng làm gia vị của rất nhiều món ăn nhờ vị ngọt cay và mùi thơm kích thích vị giác. Không những vậy, quế còn được coi là 1 trong 4 vị thuốc quý (sâm, nhung, quế, phụ) chữa bệnh trong đông y. Để hiểu […]