Ba kích thiên là tên gọi khác của cây ba kích, có tác dụng tiêu viêm, giảm sưng, tăng cường sức khỏe, cải thiện chức năng sinh lý, trị đau lưng, mỏi xương khớp... Dùng để chế biến các bài thuốc liệt dương, lợi tiểu, tăng sức đề kháng, dưỡng sắc đẹp, kinh nguyệt không đều...

Ba kích thiên một loại dược liệu quý hiếm đã được sử dụng phổ biến trong dân gian từ xa xưa. Với khả năng đem đến nhiều lợi ích quan trọng dành cho sức khỏe người dùng.

Tuy nhiên, không phải ai trong chúng ta cũng biết về đặc điểm, cách thức sử dụng cây ba kích thiên tốt nhất. Vì thế, bạn đừng quên theo dõi ngay thông tin chia sẻ đến từ bài viết dưới đây.

Đặc điểm hình thái ba kích thiên

Cây ba kích thiên hay còn được gọi bằng tên ba kích, dây ruột gà, đan điền âm vũ, diệp liễu thảo… Tên khoa học là Morinda officinalis How, thuộc họ của cây cà phê.

1, Hình dáng cây ba kích thiên

Cây mọc dạng thân leo, trên thân có nhiều lông mịn. Ba kích thiên thường mọc thành bụi lớn.

Cây ba kích thiên thuộc dạng mọc thân leo

Cây ba kích thiên thuộc dạng mọc thân leo

Lá ba kích thiên mọc đơn, hình lưỡi mác thuôn dài, đuôi lá hình trái tim hoặc tròn. Phiến lá lớn, màu xanh mạ, khi chuyển già màu trắng mốc, lúc khô có màu nâu tím.

Hoa ba kích thiên nhỏ, màu trắng vàng, đài hoa hình ống, những cánh hoa mọc không đều, hoa tập trung ở đầu cành. Quả hình tròn, bề mặt có phủ lớp lông tơ, khi chín chuyển màu đỏ cam.

Đặc điểm lá và hoa ba kích thiên

Đặc điểm lá và hoa ba kích thiên

Rễ củ của cây dạng soắn dài trông giống ruột gà, chia nhiều đốt thắt ngắn. Vỏ bên ngoài từ màu vàng nhạt đến vàng sậm.

Bên trong tâm màu nâu vàng, thịt màu trắng trong, hồng nhạt hoặc màu hanh tím. Tùy thuộc vào từng loại ba kích thiên rừng hay được trồng.

Toàn bộ tinh túy, tính chất dược liệu của ba kích thiên được dồn xuống bộ rễ củ. Do đó, đây là bộ phận sử dụng làm thuốc, đem đến nhiều giá trị cho sức khỏe.

Toàn bộ dược chất ba kích thiên hội tụ ở bộ rễ củ

Toàn bộ dược chất ba kích thiên hội tụ ở bộ rễ củ

2, Phân bố, thu hoạch và sơ chế

Trước đây, ba kích thiên xuất hiện ở các khu vực núi rừng có độ cao trung bình dưới 500m. Tuy nhiên, giờ đây khi nhận được vai trò dược chất tốt cho sức khỏe, cây được trồng nhiều tại vùng chuyên canh dược liệu.

Củ ba kích được thu hoạch vào thời điểm cuối năm. Nếu là ba kích trồng, sau ba năm sẽ cho lấy dược liệu.

Người ta tiến hành đào rộng xung quanh gốc cây ba kích thiên để thu trọn bộ rễ. Những củ to béo, cùi dày, màu tím cho chất lượng tốt hơn so với rễ nhỏ, cùi mỏng, màu trắng.

Sau khi lấy về, củ ba kích thiên được rửa sạch, loại bỏ bùn đất, tách bỏ phần lõi trước khi sử dụng. Ngoài dùng tươi, củ ba kích thiên còn được phơi/sấy khô, kéo dài thời gian bảo quản.

Củ ba kích thiên sau khi thu hoạch đem về sơ chế rồi mới sử dụng

Củ ba kích thiên sau khi thu hoạch đem về sơ chế rồi mới sử dụng

3, Thành phần hóa học củ ba kích thiên

Theo các nghiên cứu khoa học, củ ba kích thiên chứa đựng nhiều thành phần quan trọng, góp phần bồi bổ, chăm sóc cơ thể hữu hiệu.

Trong đó có thể kể đến như Rubiadin: Rubiadin-1-Methylether, Gentianine, Carpaine, Luteolin, Choline, Trigonelline, Gitogenin, Quercetin, Tigogenin, Phytosterol, Vitamin B1, Vitamin C, Acid hữu cơ…

Tác dụng của ba kích thiên

Dân gian từ xa xưa đã biết dùng ba kích trong các trường hợp đẩy lùi triệu chứng viêm nhiễm, hỗ trợ cải thiện sinh lý nam giới.

Bên cạnh đó, Đông y còn chỉ ra dược liệu hơi ấm, vị cay ngọt giúp làm mát gan. Kích thích ăn uống ngon miệng, tiêu hóa tốt, ổn định huyết áp, tốt cho xương khớp…

Theo Y học hiện đại, nhờ hàm lượng dưỡng chất dồi dào, củ ba kích thiên có khả năng hỗ trợ:

1, Tiêu viêm, chống sưng

Sự kết hợp hoàn hảo giữa chất chống oxy hóa, vitamin C, chức năng mau làm lành vết thương, ngăn ngừa vi khuẩn tấn công làm lan rộng vết thương.

2, Tăng cường sức khỏe

Với hàm lượng chất dinh dưỡng cao, ba kích thiên sử dụng đúng cách nâng cao sức khỏe cơ thể, giảm căng thẳng, mệt mỏi, thanh lọc cơ thể, bổ sung nguồn năng lượng dồi dào.

3, Cải thiện chức năng sinh lý

Chức năng này đến từ chất anthraglycosid, đồng, sắt, kẽm, cùng nhiều khoáng chất khác góp mặt ở thành phần ba kích thiên.

Chúng tham gia cải thiện sinh lực nam giới, duy trì sự lãng mạn, mặn nồng chốn phòng the. Đồng thời, dược liệu hỗ trợ điều trị tốt các chứng rối loạn cương dương, xuất tinh sớm, giảm ham muốn tình dục.

4, Điều trị đau lưng, đau mỏi xương khớp

Ít ai biết rằng, lượng Choline trong ba kích thiên là yếu tố tốt cho xương khớp. Dùng dược liệu thường xuyên sẽ góp phần cải thiện tình trạng mỏi gối, tê bì chân tay, đau lưng mỗi khi thay đổi thời tiết.

Tác dụng của ba kích thiên được cả Đông y và Y học hiện đại ghi nhận

Tác dụng của ba kích thiên được cả Đông y và Y học hiện đại ghi nhận

Cách sử dụng ba kích thiên chăm sóc sức khỏe

Để có cơ hội tận dụng tối đa giá trị lợi ích từ ba kích thiên. Bạn hãy tham khảo ngay hướng dẫn các bài thuốc hữu ích được tổng hợp tiếp theo sau đây.

1, Bài thuốc lợi tiểu

Khi bạn bị làm phiền bởi chứng đi tiểu đau buốt, bạn chuẩn bị: Ba kích thiên, ích trí nhân, thỏ ty tử, tang phiêu phiêu, lượng 30g/vị.

Có nguyên liệu đầy đủ, bạn sơ chế sạch sẽ để tán bột mịn. Thêm rượu vào trộn, vo hỗn hợp thành viên nhỏ, giúp thuận tiện sử dụng.

Mỗi liệu trình dùng khoảng 12 viên. Hàng ngày dùng 1 viên duy nhất vào buổi sáng hoặc tối. Hoặc sắc cùng rượu, muối để đạt hiệu quả cao.

2, Trị liệt dương

Bạn dùng ba kích thiên 3kg (đã sơ chế), ngưu tất sống 3kg, rửa sạch, để ráo nước. Sau đó, ngâm trong 5 lít rượu trắng ngon.

Khoảng 3 tháng sau bạn lấy ra sử dụng, uống trực tiếp sau mỗi bữa ăn. Liều lượng từ 15-20ml, uống 2 lần/ngày. Nên áp dụng thời gian trị bệnh 2-3 tháng.

3, Bổ thận tráng dương, dưỡng sắc đẹp

Liều lượng dược liệu có các loại: Ba kích thiên 60g, cam cúc hoa 60g, thục địa 46g, câu kỷ tử 30g, thục tiêu 30g, phụ tử 20g.

Bạn tán mịn toàn bộ nguyên liệu rồi ngâm cùng 3 lít rượu trong 2-3 tháng. Khi sử dụng uống trước bữa ăn 15 – 20 phút, uống lúc đói giúp đạt kết quả tối ưu, lượng 20ml/lần.

4, Chữa đau mỏi xương khớp

Bài thuốc cần có 60g mỗi loại gồm ba kích thiên, quế tâm, khương hoạt, ngũ gia bì, can khương. Thêm ngưu tất 120g, đỗ trọng 80g đã bỏ vỏ, sao vàng cùng 100ml mật ong.

Tất cả dược liệu bạn sơ chế rồi tán thành bột mịn. Rồi trộn cùng mật ong để làm hoàn viên nhỏ cỡ hạt đậu. Mỗi lần dùng 10 viên hoàn kết hợp với rượu để phát huy công dụng.

Ba kích tím có công dụng gì

Sử dụng ba kích thiên theo từng bài thuốc trị bệnh phù hợp

5, Chữa kinh nguyệt không đều ở nữ giới

Từ 120g ba kích thiên, 640g tử kim đằng, 160g nhục quế, 160g ngô thù du, 80g thanh diêm, 20g lương khương bạn tán nhỏ.

Dùng rượu làm hồ để vo hỗn hợp bột dược liệu thành viên nhỏ vừa uống, cỡ hạt ngô. Uống ngày 20 viên pha cùng chút muối, thời điểm tốt nhất sau bữa ăn.

6, Trị đầy bụng

Các vị thuốc bao gồm ba kích thiên, phụ tử, nhục thung dung, thục địa, thạch hộc mỗi thứ 30g.

Chỉ xác, bạch linh, hoàng kỳ, mẫu đơn, mộc hương, ngưu tất, phúc bồn tử, quế tâm, tân lang, sơn thù, trạch tả, viễn chí, tiên linh tỳ, tục đoạn, xà sàng tử. Liều lượng 22g/loại.

Bài thuốc thực hiện bằng cách sơ chế, tán mịn toàn bộ nguyên liệu để hộp kín, bảo quản nơi khô thoáng.

Khi dùng pha chừng 15-20g cùng nước tinh khiết. Nên uống vào lúc đói, ngày uống 1 lần. Kiên trì sử dụng liên tục 2-3 tháng để đạt hiệu quả cao nhất.

7, Tăng cường đề kháng, trị da xanh tái

Chuẩn bị các dược liệu mỗi loại 40g với ba kích thiên, ích trí nhân, hồi hương, phúc bồn tử, bạch long cốt. Thêm bạch truật, nhục thung dung, cốt toái bổ, mẫu lệ, thỏ ty tỷ, nhân sâm lượng tương đương.

Bạn tán mịn tất cả thảo dược rồi trộn đều vào nhau, bảo quản ở lọ đậy kín nơi thoáng mát. Uống ngày 2 lần vào sáng và tối sau ăn, mỗi lần 10-20g.

Quá trình sử dụng bài thuốc ba kích thiên, kết hợp chế độ dinh dưỡng, nghỉ ngơi hợp lý. Bạn sẽ luôn cảm thấy cơ thể tràn đầy năng lượng. Làn da cũng có sự cải thiện một cách đáng kể.

8, Cải thiện ù tai, chảy nước mắt, ngủ không ngon

Bạn dùng ba kích thiên 90g, lương khương 180g, kim tử đằng 500g, nhục quế và ngô thù mỗi vị 120g, thanh diêm 60g.

Nguyên liệu sau khi sơ chế, tán thành bột, bạn trộn cùng rượu nếp làm hoàn, khoảng 20g/hoàn. Lưu ý, lượng rượu cho vừa phải, nếu không sẽ khiến hỗn hợp bị loãng, khó vo viên.

Hàng ngày dùng 1-2 hoàn cùng nước muối loãng. Chỉ sau khoảng 1 tuần, bạn sẽ bắt đầu thấy thuyên giảm các triệu chứng, dễ đi vào giấc ngủ sâu ngon.

Thành phần dược chất của ba kích thiên tăng cường sức đề kháng

Thành phần dược chất của ba kích thiên tăng cường sức đề kháng

Lưu ý khi sử dụng ba kích thiên đảm bảo sự an toàn

Vai trò của ba kích thiên đã được nhiều người dùng ghi nhận hiệu quả ấn tượng. Dù vậy, muốn đảm bảo sự an toàn tuyệt đối. Bạn nhất định đừng quên lưu ý đến một số vấn đề quan trọng.

1, Bỏ lõi ba kích thiên

Phần lõi của củ ba kích không chứa dược chất. Thậm chí, khi sử dụng còn khiến bài thuốc có vị chát, mất đi độ thơm ngon.

Đặc biệt, các nhà khoa học còn tìm thấy một số thành phần ở dược liệu như carbohydrates hay rubiadin. Chúng là thủ phạm gây ra tình trạng liệt dương, ức chế hệ tim mạch.

Do đó, ba kích thiên cần được sơ chế kỹ lưỡng, loại bỏ sạch sẽ phần tâm lõi.

2, Đối tượng không nên dùng ba kích thiên

Tác dụng củ ba kích phát huy tốt đối với quá trình bồi bổ cơ thể, phòng chống và điều trị bệnh tật cho nhiều người.

Tuy nhiên, có những đối tượng nên cẩn trọng, hoặc tốt nhất không nên dùng dược liệu. Bao gồm, người có tiền sử bệnh tim mạch, rối loạn tiêu hóa, huyết áp thấp, người bị xơ gan, người đang uống nhiều loại thuốc chữa bệnh…

Sâm ba kích tím ngâm rượu

Tuyết đối không lạm dụng ba kích thiên để đạt hiệu quả an toàn nhất

3, Không lạm dụng

Bất cứ loại dược nào cũng chỉ đem lại kết quả tốt cho người dùng nếu biết cách sử dụng đúng đắn. Vì vậy, bạn cần chú ý vấn đề này với liều lượng ba kích thiên tối đa 15-20g/ngày.

Trường hợp phát hiện dấu hiệu sức khỏe bất thường. Bạn ngừng ngay bài thuốc từ ba kích và gặp bác sĩ để được thăm khám.

4, Sử dụng nồi đất, ấm sứ sắc thuốc

Quá trình sắc thuốc ba kích thiên, bạn nên ưu tiên ấm sứ hoặc nồi đất. Bởi nồi kim loại khiến cho công dụng thảo dược bị giảm đi một cách đáng kể. Tiềm ẩn phản ứng hóa học gây hại sức khỏe.

Từ thông tin chia sẻ về ba kích thiên được tổng hợp trên đây. Hy vọng bạn đã trang bị cho mình kiến thức hữu ích nhất để sử dụng dược liệu hiệu quả.